ТУУГИЙ

 Анх 1-р курсээ төгсөөд гадаад явж сурах бодол толгойноос салахаа байлаа. Олон шалтгаан байсан л даа. Гэхдээ хамгийн түлхэц болсон зүйл бол би энд юу сураад байнаа, энэ сургуулийг төгсөөд ямархуу боловсон хүчин болох вэ гэдэгтээ сэтгэл дундуур байсан явдал.

 Уул нь дунд сургуулиа төгсөөд ТИС-н дуртай хувиарыг авах эрхээр шагнуулаад өөрийн хамгийн сонирхолтой гэсэн ангидаа орсон юм. Их эрч хүчтэй, урам зориг дүүрэн орж ирээд яваандаа унтарсандаа. Тэмпэнд нь орцон гэхүүдээ, шалгалтын урд өдөр лекцээ харж байгаад л өгчихдөг, шинэ юм сурч хийх боломжгүй, 80-д оны лаборатори, сурах бичиг. Сургуулийн номын сан гэж арай л газар байсан санагддын, хайж хайж нэг орос хэл дээр материал олно доо. Ямар одооных шиг Гүүгле, Вики 2 ах байсан биш. Сургуулиа муулах гэсэн биш ерөөсөө байгаа нь л энэ. Хамгийн сонирхолтой зүйлүүд нь сургууль болон гадуур зохиогдож буй урлаг соёл, спортын арга хэмжээнүүдэд оролцож ангиараа зугаалж наадах байсан даа. хэхэ одоо ч тийм байгаа байлгүй.

  Тэгээл хэлээ сайжруулангаа энд тэндхийн сургуульд конкурс, апликэшн өгч яваад Чех, Турк 2-н аль нэгийг нь сонгох болов. Сонголт хийхэд хэцүү байгаагүй учир нь Турк улс лалын шашинтай, стипэнд багтай, ажил хийх боломжгүй, эрэгтэй эмэгтэйгээр нь тусдаа байлгадаг, оюутны байрандаа хоол хийж идэж болдоггүй гээд л олон дутагдалтай санагдаад бас Чехд ирсэн хойноо дуртай мэргэжлээ сонгож болдог гэж сонсоод наашаа ирсэн юм.

 Тэр үед 19 настай залуу гадаад паспорт, онгоцны билетээ хэдэн ногоонтой өвөртөлчихсөн чэмдамаа аваад гэрээсээ явж байхдаа их амьдралд хөл тавин, өрх тусгаарлаж байгаагаа хараахан ухаарч амжаагүй байлаа.

 Бушуухан хэлийг нь сураад л дээд сургуульд нь орох хүслэн. Орон орны есөн шидийн оюутнуудтай эхний жилийг хэл сурч өнгөрөөвөө. Хаа очиж Монголчууд маань орос хэлтэй болохоор Чех хэлийг төвөггүй сурч байнаа, хажуугаар нь тоо физик дээр ч толгой цохидог шүүдээ. Конкурс нь ч санасныг бодоход хялбархан байсан болохоор дуртай сургуульдаа орлоо.

 За ингээл бүх юм амархан явчхын байна гэсэн бодолтой зун нь гэртээ амарч ирчхээд бөөн том төлөвлөгөөтэй сургуульдаа орвоо. Тэр төлөвлөгөө нь юу байсан гэхээр ерөөсөө эхний 2 курсээ Монголд сурчихсан юм чинь алгасаад шууд 3-саа орчий гэж..

 Ёстой хол эндүүрчээ хөөрхий, нэгт үзэж байгаа хичээл нь шал ондоо, 2-т тэгж халтуурдаад лекцээ уншаад дүнгээ аваад явдаг газар биш байжээ. Эхний семестр дуусхад нөгөө болъёо ээжээ байяа ээжээ болдог байнашд, зүгээр л мөрөөрөө сураад төгсвөл их юм болсондоо. 

 Анх ирэхэд нутгийн ах эгч нар захиж байсын, энд олон сайхан залуус ирээд хэт чөлөөтэй, бие даасан орчинд нь дасаж чадалгүй дампуурсан даа гэж. Их сургуульд сурах гэж орсон хүүхдүүд бол зорилготой, өөрийгөө дайчлах чадвартай, мэдлэг чадвараа мэдэрсэн хүүхдүүд байдаг. Чадахгүй нэг нь тийшээ орохгүйшдээ, эртхэн амьдралаа бодоод ажлаа хийгээд явчихна. Яахав их л бодож нэг семестр сураад чадахгүйгээ мэдвэл эртхэн замаа хөөнө. Тиймдээ ч эхний жил дуусхад нийт оюутны талаас илүү нь сургуулиасаа гарах нь гараад хасагдах нь хасагддаг.

 Багш нар нь хичээлийн эхэнд хийх ёстой ажил, шалгалтын асуулт, бие даалтуудыг өгчихдөг. Хичээл дээр бүртгэж чи энийг хийсэнгүй гэж хойноос чинь гүйхгүй, хичээлийн эцэст таны хийсэн ажлыг дүгнэнэ, шалгалтаа авна. Шалгалт авахдаа учиртай л даа. Танд 3-н удаа шалгалт өгөх боломж олгоно, өгөх хувиараа оюутан өөрөө сонгодог. Элдэв найраа майраа гэж гүйвэл сургуульгүй болох магадлал өндөр тул тэгж зүрхлэх оюутан байхгүй. Гэтэл Монголд ганцхан хуваарь багш гаргачихна. Тэр оюутан тэр өдөр ямар ч шалтгаантай байж болно, унаа л болоо найраа эхэлнэ дээ. Дахиад хуваарь байсан бол тэр оюутан найрах гэж гүйхийн оронд хичээлээ сайн хийж байгаад дараа нь өгөхөө бодно биздэ.

 Дүн ерөөсөө Монголд асар чухал бүр бага ангиас нь тэгээд сургачихсан Онц Муу гээл. Уул нь хүн тэр хичээлээс юм сурч, авч үлдэх нь чухал юм байгаамшдээ.

 Манай нэг багш хэлж байсан үг нь санаанаас гардаггүй юм. Яах вэ би танд өнөөдөр 3 тавиад гаргаж болж байна гэхдээ би таныг тэгж хохироомооргүй байна. Та дахиад сайн уншаад ир, энэ зүйлийг сураад мэдээд авбал танд хэрэгтэй гэж. Дүнгийн төлөө биш өөрийнхөө төлөө сурч байгаа гэдгээ оюутнууд маань сайн ойлгох хэрэгтэй. 

Ингээд яриад байвал олон сургамжтай зүйл бий. Дараа үргэлжлүүлж бичнээ.

Оюутан залуустаа сонголтоо зөв хийж зорилготой амьдраарай гэж захих байнадаа.