ТУУГИЙ

  Хүн амьдрахад ямар нэгэн хэрэгцээ зайлшгүй байдаг. Гэхдээ хүн хүнээсээ хамаараад харилцан адилгүй. Зарим хүнд хоол хэрэгтэй байхад, заримд нь машин, заримд нь сурч боловсрох бусдад нь хайр сэтгэл гээд л олон янзын хэрэгцээ байдаг.

 Эдгээр хүний хэрэгцээг Америкийн сэтгэл судлаач A.H. Maslow үндсэн таван бүлэгт хуваагаад доороос нь дээш нь пирамид хэлбэрээр ангилжээ.

1. Физиологийн хэрэгцээ

2. Аюулгүй байдал, амьдралын баталгаа

3. Нийгмийн (хамт олон, хайр сэтгэл)

4. Өөртөө итгэх итгэл, хүндлэл, хариуцлага

5. Хамгийн оргил буюу хүн өөрийн авьяас чадвараа хөгжүүлэх, шилдэг хүн болох

 Хамгийн чухал нь хүн оргилд нь хүрэхийн тулд эхлээд доод хэрэгцээнүүдээ хангах асуудал юм.  Ингээд эдгээр хэрэгцээнүүдийг тус бүрд нь задалж тайлбарлая.

1. Физиологийн хэрэгцээнд

амьсгалах,

ууж идэх,

унтах,

ялгадсаа гадагшлуулах,

хурцал үйлдэх зэрэг ордог байх нь. Одоо та хэд боддоо Монголд зөвхөн энэ үндсэн хэрэгцээний хэд нь зөрчигдөж байгаа билээ. Өвөл утаанд амьсгалахад ч хүндрэлтэй, аюулгүй хүнс хэрэглэх баталгаа байхгүй, за тэгээд ойр хавьд нь баар, зочид буудал байдаг айлууд бол унтаж амрах ч хэцүү болсон(зодоон цохионоос авхуулаад ядаж нэг тэнэг баагий нь шөнө 3 цагт байрны гадаа ирчээд сигналдана). Саяхан болсон наадмын үер ялгадсаа гадагшлуулах хэрэгцээгээ хангаж чадахгүйд зарим хүмүүс хүрсэн байх.

 Эдгээр хэрэгцээгээ хангаж чадахгүй байгаа хүмүүс дээшээ байгаа хэрэгцээний талаар бодох үнэхээр хэцүү.

2. Аюулгүй байдал, амьдралын баталгаа хүнд хэрэгтэй.

 Энэ хэрэгцээнд баталгаатай ажил, цалин, хүчирхийлэл, гэмт хэргээс хамгаалах, бие сэтгэлийн амгалан тайван байдал, эрүүл мэнд зэрэг ордог байх нь.

 За эхний хэрэгцээгээ зохицуулчихсан хүмүүс 2 дахь хэрэгцээгээ хангах гэж хичээнэ. Хэцүү дээ хэцүү, гадаадад гайгүй мөнгө хийчихсэн гэр бүлтэй хүмүүс энэ хэрэгцээг л хүсэж байгаа. Бие болон сэтгэлийн аюулгүй, амгалан тайван байдал. Хүүхдээ аль болох аюул багатай, эрүүл орчинд өсгөж хүмүүжүүлэхийг хичээнэ. Монголд тийм орчин нь байж чадаж байгаа билүү? Энэ шалтгаанаас олон хүмүүс сэтгэл зүрхээрээ Монголдоо ч бүр ирэхээс зүрхшээж суугаа.

3. Нийгмийн (хамт олон, хайр сэтгэлийн) хэрэгцээ

 Дээрх хоёр хэрэгцээгээ хангаж чадаагүй хүмүүс хайр сэтгэл ярихад амаргүй. Монголд гэр бүл салалт, хүүхэд өнчрөх явдал хэтэрлээ л гэдэг. Миний хувьд дээрх хоёр шалтгаантай шууд холбоотой гэж боддог.

4. Өөртөө итгэх итгэл, хүндлэл, хариуцлага

 За дээрх гурван хэрэгцээгээ зохицуулчихсан сайхан гэр бүлтэй, тогтсон ажилтай хүн өөртөө итгэж, бардамнах, өөрийгөө хүндлэх болон бусдаар хүндлүүлэх хэрэгцээтэй болдог байх нь. Өөрийн гэсэн байр суурьтай, хамт олон, хань ижил, үр хүүхдүүдээрээ хүрээлүүлсэн хүн гэсэн үг шүүдээ. Сайхан сонсогдож байгаа биз.

5. Хамгийн оргил буюу хүн өөрийн авъяас чадвараа хөгжүүлж, шилдэг хүн болох хэрэгцээ

 Хүний хүрч болох оргилд хүрнэ гэсэн санаа юм. Ажиллаж байгаа салбартаа шилдэг нь байж, бусдыг ойлгож, асуудлыг нь шийдэх, үлгэр дуурайлал болох, удирдах, дотоод сэтгэлийн маш өндөр чадвартай хүн болох.

Уншигч та бүхэн яг одоо өөрийгөө нэг боддоо, аль хэрэгцээгээ зохицуулах гээд явж байна?

Үнэнийг хэлэхэд Монголчууд маань эхний 2 хэрэгцээтэйгээ л ноцолдсоор байна.

Залуучуудаа энэ 2 хэрэгцээгээ шийдчихээд дараагийн хэрэгцээндээ орох бодол, эрмэлзэл байгаа биздээ. Өөрсдөө чаддаггүй юмаа гэхэд үр хүүхдүүддээ энэ 2 асуудлыг нь шийдэж өгчхөөд явах юмсан...